Giới Thiệu

Trung tâm Trọng tài Thương mại Phía Nam

Southern Trade Arbitration Centre (STAC)
Giấy phép số 17/BTP/GP ngày 05/06/2017 của Bộ Tư pháp.

V ới tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng, các mối quan hệ giữa các chủ thể kinh doanh trong xã hội ngày càng trở nên đa dạng, phức tạp. Cũng chính vì thế mà các tranh chấp trong quá trình sản xuất, giao thương hàng hóa, dịch vụ ngày một tăng. Hiện nay, tranh chấp trong lĩnh vực kinh doanh thương mại có thể được giải quyết thông qua hai con đường, đó là Tòa án và Trọng tài thương mại.

Việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài được đánh giá là phương thức giải quyết tranh chấp có nhiều ưu điểm hơn khi giải quyết tại Tòa án như: thủ tục linh hoạt, nhanh chóng, có tính chung thẩm, giữ được bí mật kinh doanh, uy tín trên thương trường, tiết kiệm thời gian cho các bên. Trên thế giới, từ lâu trọng tài thương mại đã là phương thức phổ biến dùng để giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại giữa các doanh nghiệp, tổ chức với nhau.
Thời gian gần đây, các cơ quan, tổ chức, cá nhân, đặc biệt là đội ngũ doanh nghiệp đã nhìn nhận và đánh giá tích cực hơn về vai trò của phương thức giải quyết tranh chấp bằng trọng tài trong bối cảnh nước ta hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng hơn. Theo số liệu thống kê thì trong những năm gần đây số vụ việc tranh chấp về kinh doanh thương mại được giải quyết tại Trọng tài ngày một tăng. Không những số lượng vụ việc trọng tài thụ lý tăng lên mà các vấn đề giải quyết cũng ngày càng phong phú, đa dạng hơn, diễn ra trong nhiều lĩnh vực như: xây dựng, lao động, phân phối, đại lý trung gian, bảo hiểm thương mại, đầu tư nước ngoài, tranh chấp hàng hải, tín dụng và thanh toán quốc tế...

Ưu Điểm

Xuất phát từ những nguyên tắc giải quyết tranh chấp của mình thì trọng tài thể hiện rất nhiều ưu điểm vượt trội, mang lại nhiều lợi ích cho các bên khi có tranh chấp trong hoạt động kinh doanh, thương mại, cụ thể như sau:

  • Thứ nhất, khác với tố tụng tòa án được quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự áp dụng để giải quyết tất cả các vụ việc trong lĩnh vực dân sự nói chung, thủ tục trọng tài áp dụng cho các tranh chấp trong hoạt động thương mại đơn giản hơn, các bên có thể chủ động về thời gian, địa điểm giải quyết tranh chấp giúp đẩy nhanh thời gian giải quyết tranh chấp; thủ tục trọng tài không trải qua nhiều cấp xét xử như ở toà án, cho nên hạn chế tốn kém về thời gian và tiền bạc cho doanh nghiệp.
  • Thứ hai, việc được quyền lựa chọn trọng tài viên giải quyết tranh chấp cho phép các bên lựa chọn được các chuyên gia có chuyên môn và kinh nghiệm thực tế về vấn đề tranh chấp, có uy tín trong nghành nghề trở thành trọng tài viên giải quyết tranh chấp của các bên, đảm bảo chất lượng giải quyết tranh chấp. (tranh chấp bảo hiểm, tranh chấp về cổ phiếu, chứng khoán; tranh chấp xây dựng,…)
  • Thứ ba, trọng tài tôn trọng tính bảo mật thông tin (confidentiality) cho toàn bộ quá trình, phiên họp trọng tài cũng được thực hiện không công khai (khác với nguyên tắc Tòa án xét xử công khai trong tố tụng tòa án), nhờ đó, các bên trong tranh chấp có thể đảm bảo được uy tín của mình trên thương trường. Ngày nay, tính bảo mật ngày càng được doanh nghiệp chú ý trong bối cảnh các vấn đề tài chính của doanh hiện nay rất nhạy cảm với các thông tin liên quan tới doanh nghiệp (đặc biệt là với các công ty đã niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán).
  • Thứ tư, thẩm quyền của hội đồng trọng tài được thiết lập dựa trên sự tự nguyện thỏa thuận của các bên mà không phụ thuộc vào quyền lực nhà nước. Mềm dẻo hơn, linh hoạt hơn (cho phép sử dụng tiếng nước ngoài, áp dụng luật nước ngoài…) phù hợp để giải quyết các tranh chấp có yếu tố nước ngoài.
  • Thứ năm, khác với các bản án hay quyết định của Tòa án có thể phải trải qua nhiều giai đoạn xét xử (sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thầm), phán quyết trọng tài là phán quyết chung thẩm, có giá trị thi hành sau 01 lần xét xử. Phán quyết của trọng tài có hiệu lực bắt buộc các bên thi hành và được cưỡng chế thi hành bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền là Cơ quan Thi hành án dân sự (Điều 62 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010). Phán quyết trọng tài STAC cũng có thể được cho công nhận và thi hành tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ là thành viên Công ước NewYork về công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài.

So sánh hiệu quả giữa giải quyết tranh chấp
bằng Tòa án và bằng Trọng Tài

Tiêu chí so sánh

Tòa Án

Trọng Tài

Thời gian giải quyết tranh chấp (theo luật định)

Theo luật định:

Giai đoạn sơ thẩm: 04 đến 06 tháng (Điều 203 BLTTDS 2015). Tòa có thể ra quyết định tạm đình chỉ không thời hạn giải quyết vụ án (Điều 214 BLTTDS 2015)
Giai đoạn phúc thẩm: 03 đến 05 tháng (Điều 286 BLTTDS 2015). Tòa có thể ra quyết định tạm đình chỉ không thời hạn giải quyết vụ án (Điều 288 BLTTDS 2015)
Ngoài ra bản án phúc thẩm còn có thể bị xem xét theo các thủ tục Giám đốc thẩm trong 04 tháng (Điều 339 BLTTDS 2015) hoặc Tái thẩm trong 04 tháng (Điều 357 BLTTDS 2015)

Trên thực tế:

Với các quy định về thời gian giải quyết tranh chấp tại Tòa án thì một vụ án tranh chấp kinh doanh thương mại có thể kéo dài qua nhiều năm.

Theo luật định:

Tối đa 100 ngày kể từ thời điểm bắt đầu tố tụng trọng tài (thời điểm Trung tâm Trọng tài nhận được đơn khởi kiện của nguyên đơn) đến khi có phán quyết của trọng tài (theo quy định từ Điều 31 đến Điều 61 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010)
Ngoài ra các bên còn có thể thỏa thuận với nhau giải quyết tranh chấp theo thủ tục rút gọn để rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp xuống còn 15 ngày.

Trên thực tế:

Được thực hiện theo đúng các quy định của pháp luật và Quy tắc tố tụng của Trung tâm Trọng tài với thời gian tối đa 100 ngày.
Hiện nay đa số các tranh chấp đơn giản tại Trung tâm trọng tài xét xử theo thủ tục rút gọn chỉ còn kéo dài 15 ngày.

Địa điểm giải quyết tranh chấp (theo luật định)

Theo luật định:

Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc nếu bị đơn là cá nhân, nơi đặt trụ sở nếu bị đơn là pháp nhân; nơi cư trú, làm việc, đặt trụ sở của nguyên đơn nếu các bên co thỏa thuận.
Nếu tranh chấp bất động sản thì Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền
Căn cứ tại Điều 39 BLTTDS 2015

Trên thực tế:

Trong nhiều trường hợp bị đơn không có ở nơi cư trú hoặc nơi làm việc, Tòa án khó khăn trong liên hệ với bị đơn để giải quyết tranh chấp, dẫn đến trình tự tố tụng kéo dài. Các bên mất nhiều thời gian và chi phí cho việc giải quyết tranh chấp này.

Theo luật định:

Tại trụ sở Trung tâm Trọng tài hoặc bất kì nơi nào theo sự thỏa thuận của các bên.
Căn cứ tại khoản 1 Điều 11 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010.

Trên thực tế:

Các bên có thể lựa chon bất kì bất kì địa điểm nào để giải quyết tranh chấp, tiết kiệm được thời gian và chi phí so với việc giải quyết tranh chấp bằng Tòa án.

Trình tự thủ tục

Theo luật định:

Theo quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Trên thực tế:

Thời gian giải quyết tranh chấp kéo dài do thủ tục trải qua nhiều bước tố tụng

Theo luật định:

Được quy định tại Quy tắc tố tụng của Trung tâm trọng tài; Có thể xét xử rút gọn

Trên thực tế:

Trình tự tố tụng đơn giản nhưng chặt chẽ, giải quyết nhanh các tranh chấp một cách công bằng, minh bạch

Ngôn ngữ xét xử

Theo luật định:

Tiếng Việt (Điều 20 BLTTDS 2015)

Trên thực tế:

Trường hợp một hoặc các bên không biết tiếng Việt việc giải quyết tranh chấp diễn ra rất khó khăn cho cả cơ quan Tòa án lẫn các bên đương sự trong việc truyền đạt thông tin đúng tinh thần pháp luật.

Theo luật định:

Nếu có yếu tố nước ngoài các bên có quyền thỏa thuận lựa chọn ngôn ngữ (khoản 2 Điều 10 Luật Trọng tài Thương mại năm 2010)

Trên thực tế:

Các Trọng tài viên và Thư ký trọng tài thành thạo nhiều, ngôn ngữ thuận lợi cho việc giải quyết các tranh chấp có yếu tố nước ngoài

Cấp xét xử

Theo luật định:

Sơ thẩm và Phúc thẩm; án có thể bị hủy bằng các thủ tục xét lại bản án đã có hiệu lực pháp luật

Trên thực tế:

Đa số các tranh chấp đều phải trải hai cấp xét xử là sơ thẩm và phúc thẩm. Một số tranh chấp còn bị xem xét lại theo thũ tục Giám đốc thẩm hoặc Tái thẩm

Theo luật định:

Một cấp duy nhất

Trên thực tế:

Việc phán quyết của trọng tài có giá trị chung thẩm tạo điều kiện thuận lợi cho các bên giải quyết nhanh các tranh chấp, không bị kéo dài gây mất thời gian và chi phí cho các bên.

Người có thẩm quyền xét xử

Theo luật định:

Do Chánh án Tòa án chỉ định, phân công;

Trên thực tế:

Thẩm pháp thường không có tính chất chuyên sâu trong các lĩnh vực cụ thể mà chia theo loại án.
Các bên thường phải thuê thêm Luật sư để bảo vệ quyền lợi của mình khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án

Theo luật định:

Do các bên chọn; nếu các bên không chọn thì yêu cầu Trung tâm trọng tài chỉ định

Trên thực tế:

Trọng tài thường là các chuyên gia trong một số lĩnh vực cụ thể: hợp đồng, thanh toán quốc tế, vận tải giao nhận, xây dựng…
Việc được phép lựa chọn một trọng tài viên tham gia vào Hội đồng Trọng tài mang ý nghĩa lựa chọn người bảo vệ quyền lợi của mình nên các bên không cần thiết phải tốn thêm chi phí thuê luật sư.